คราวนี้ในกิจกรรมวิทย์พ่อโก้ เรารู้จัก Coandă Effect (ปรากฏการณ์โคอันดา) กันครับ มันคือปรากฏการณ์ที่กระแสของไหล เช่น อากาศหรือน้ำ มีแนวโน้มที่จะไหลเลียบไปตามพื้นผิวที่อยู่ใกล้ แม้ว่าพื้นผิวนั้นจะโค้งออกจากทิศทางเดิมของกระแสก็ตาม ปรากฏการณ์นี้ตั้งชื่อตาม Henri Coandă นักประดิษฐ์และผู้บุกเบิกด้านอากาศพลศาสตร์ชาวโรมาเนีย, พวกเราใช้ความรู้นี้เป่าเทียนหลังสิ่งกีดขวางต่างๆให้ดับ, นอกจากนี้เด็กๆยังหัดคิดแบบวิทยาศาสตร์โดยพยายามอธิบายมายากลกัน
(อัลบั้มบรรยากาศกิจกรรมอยู่ที่นี่ ส่วนลิงก์รวมทุกกิจกรรมอยู่ที่นี่นะครับ)
เด็กๆได้ดูมายากลส่วนหนึ่งในคลิปนี้ครับ เด็กๆดูกลก่อนก่อนแล้วพยายามอธิบายก่อนเฉลย คราวนี้กลเดินทะลุกำแพง:
กิจกรรมหัดอธิบายมายากลนี้ฝีกเด็กๆให้คิดแบบวิทยาศาสตร์ มีการสังเกต การตั้งสมมุติฐานเพื่ออธิบายสิ่งที่สังเกตมา การตรวจสอบสมมุติฐานกับข้อมูลที่สังเกตมา การตั้งสมมุติฐานใหม่เมื่อสมมุติฐานเดิมขัดกับข้อมูล นอกจากนี้เราพยายามให้เด็กๆมีความกล้าคิดและออกความเห็น และหวังว่าเมื่อโตไปจะไม่ถูกหลอกง่ายๆครับ
ต่อไปผมจุดเทียน แล้วก็เป่าลมผ่านหลอดพลาสติก แล้วก็เอาสิ่งกีดขวางต่างๆมาวางระหว่างไฟกับหลอดพลาสติก ปรากฏว่าถ้าสิ่งกีดขวางมีผิวโค้งหรือทางลาด เรายังสามารถเป่าเทียนให้ดับได้ ถ้าเราเป่าให้ลมวิ่งไปตามผิวโค้งนูนหรือทางลาดของสิ่งกีดขวาง ลมก็จะวิ่งโค้งไปตามผิวและสิ่งกีดขวางก็จะถูกดูดเข้าสู่สายลมด้วย ปรากฎการณ์นี้เรียกว่า Coandă effect (ปรากฏการณ์โคอันดา) เป็นส่วนหนึ่งที่ทำให้ปีกเครื่องบินมีแรงยกให้บินได้ ทดลองดูได้แบบในคลิปครับ:
เนื่องจากเรามองไม่เห็นสายลม เราจึงทดลองด้วยสายน้ำแทนก็ได้ครับ เป็นปรากฎการณ์เดียวกันและเห็นได้ชัด:
เราสามารถเรียงกระป๋องหลายๆใบให้ลมวิ่งไปตามผิวของพวกมันด้วยครับ:
จากนั้นเด็กๆก็แยกย้ายกันทดลองเป่าลมไปตามผิวสิ่งกีดขวางกัน:
