Category Archives: มัธยม

วิทย์ม.ต้น: Dare Mighty Things, ทำไมภูเขาดาวอังคารสูงกว่าบนโลก, ฟ้าผ่าจำลองในห้อง

วันนี้ในกิจกรรมวิทย์ม.ต้นเราคุยกันเรื่องเหล่านี้ครับ:

1. ก่อนเวลาเรียนเราดูคลิปของเล่นแปลกๆ:

2. เราดูวิดีโอที่ถ่ายจากดาวอังคารที่ใช้เวลาส่งข้อมูลจำนวนมากหลายวัน เปรียบเทียบกับคลิปที่ศิลปินวาดว่ายาน Perseverance จะลงจอดอย่างไร กับวิดีโอที่ถ่ายมาจริงๆ:

คลิปที่ศิลปินวาด:

วิดีโอที่ถ่ายมาจริงๆจากดาวอังคาร:

แนะนำคลิปเพิ่มเติมสำหรับเด็กที่สนใจ:

3. ร่มชูชีพที่ใช้ลดความเร็วยานที่ไปดาวอังคารมีรหัสลับด้วยครับ ลายแดงขาวเข้ารหัสเป็นประโยคว่า Dare Mighty Things หรือกล้าทำสิ่งอันยิ่งใหญ่:

ดูข้อมูลเพิ่มเติมภาษาไทยได้ที่นี่:

DARE MIGHTY THINGS ถ้าใครได้ดูวีดีโอการลงจอดของยาน Perseverance อาจจะได้เห็นร่มชูชีพความเร็วเหนือเสียงของ JPL…

Posted by มติพล ตั้งมติธรรม on Tuesday, February 23, 2021

4. เราคุยกันว่าทำไมภูเขาบนดาวอังคารจึงสูงกว่าโลกได้  มีคนสังเกตว่าวัสดุต่างๆล้วนแต่มีข้อจำกัดในการรับน้ำหนักหรือแรง(ต่อขนาดพื้นที่)ทั้งสิ้น ถ้าเป็นดินน้ำมันก็รับน้ำหนักได้น้อยหน่อย ถ้าเป็นปูนเป็นเหล็กก็รับน้ำหนักได้มากกว่า แต่แม้แต่ของแข็งๆเช่นหินก็รับน้ำหนักได้จำกัด ถ้าน้ำหนักที่กดทับมากไปก็จะแตกถล่มลง ภูเขาสูงๆบนโลกจึงสูงแค่ประมาณไม่เกิน 10 กิโลเมตรเท่านั้น ต้นไม้ก็สูงอย่างมากประมาณร้อยเมตรเท่านั้น แต่บนดาวอังคารที่แรงโน้มถ่วงอ่อนกว่าบนโลก 2.6 เท่าน้ำหนักของหินจะน้อยกว่ามันจึงซ้อนกันได้สูงจนเป็นภูเขาที่สูงกว่า 20 กิโลเมตรโดยไม่ถล่มลงมา

ความสามารถในการรับแรงที่จำกัดของวัตถุต่างๆยังอธิบายว่าทำไมดาวเคราะห์หรือดาวฤกษ์จึงกลมๆ แต่ของที่เล็กกว่าเช่นดาวหาง ดาวเคราะห์น้อยจึงรูปร่างไม่กลม คำอธิบายก็คือดาวเคราะห์หรือดาวฤกษ์มีขนาดใหญ่ มีมวลมาก จึงมีแรงโน้มถ่วงมาก วัตถุต่างๆที่ผิวของดาวเหล่านั้นจึงซ้อนกันได้ไม่สูงนักก่อนที่จะพังทลายเนื่องจากน้ำหนักของตัวมันเอง ส่วนดาวหางดาวเคราะห์น้อยมีมวลน้อย แรงโน้มถ่วงน้อย ไม่พอที่จะเกิดน้ำหนักกดทับให้วัตถุที่ผิวพังราบลงมา หน้าตามันจึงไม่กลม

5. เราคุยกันเรื่องการบ้านที่ให้ไปดูคลิป Basic Electricity และให้เขียนสรุปเอง ตัวอย่างการเขียนสรุปเป็นเช่นนี้ครับ:

การบ้านเจ้าหมวย ให้เขาไปดูคลิป YouTube เรื่องไฟฟ้าเบื้องต้นแล้วเขียนสรุปเอง ใช้ได้ 😄

Posted by Pongskorn Saipetch on Tuesday, February 23, 2021

6. เราเอาไม้ช็อตยุงมาศึกษาว่าทำงานอย่างไร เกี่ยวอะไรกับฟ้าผ่า เนื้อหาเหมือนในโพสต์นี้ครับ

7. เราเอาวงจรสร้างฟ้าผ่าเล็กๆมาป้อนด้วยแหล่งจ่ายไฟกระแสตรงที่สามารถวัดกำลังวัตต์ที่ป้อนเข้าไปได้จากแรงดันเป็นโวลท์และกระแสไฟฟ้าเป็นแอมป์ พบว่าใช้แรงดันประมาณ 3 โวลท์กว่าๆ กระแสประมาณ 2 แอมป์กว่าๆ จึงส่งกำลังเข้าไปในวงจรประมาณ 8 วัตต์ หรือ 8 จูลต่อวินาที

8. เมื่อต่อวงจรฟ้าผ่ากับเข็มหมุด สามารถแยกให้เข็มหมุดอยู่ห่างกันประมาณ 1.5 เซ็นติเมตร แต่ก็ยังมีสายฟ้าวิ่งระหว่างปลายเข็มหมุด สามารถประมาณได้ว่าความต่างศักย์ที่ปลายเข็มหมุดจะประมาณ (1.5 cm)/(3,000 V/mm) = 45,000 โวลท์ เนื่องจากอากาศจะเริ่มนำไฟฟ้าเมื่อมีความต่างศักย์ 3,000 โวลท์ต่อมิลลิเมตร

กระแสไฟฟ้าวิ่งผ่านอากาศระหว่างปลายเข็มที่ห่างกัน 1.5 cm ได้ แสดงว่าความต่างศักย์อาจจะประมาณ 45,000 โวลท์

9. คุยกันเรื่องพลังงานในอาหาร ในข้าวหนึ่งจานพลังงาน 500 กิโลแคลอรี่จะเท่ากับประมาณ 2 ล้านจูล สาเหตุที่พลังงานมากๆอย่างนี้ไม่ทำให้เราระเบิดก็เพราะว่าพลังงานในอาหารจะถูกปลดปล่อยมาช้าๆด้วยการย่อย คิดเป็นกำลังหลักสิบหลักร้อยวัตต์ ระเบิดเช่น C-4 มีพลังงานต่อน้ำหนักน้อยกว่าอาหารของเราแต่โมเลกุลของมันสามารถปลอดปล่อยพลังงานทั้งหมดออกมาได้ในเวลาอันสั้นทำให้เกิดการระเบิดเสียหายได้มาก เราดูตัวอย่างพลังงานที่อยู่ในขนมกัมมีแบร์ที่เมื่อมีออกซิเจนใน potassium chlorate มารวมจะปล่อยพลังงานออกมาอย่างรวดเร็ว ใช้เป็นเชื้อเพลิงได้:

วิทย์ม.ต้น: Perseverance Rover จอดที่ดาวอังคาร, หัดไพธอนต่อ

วันนี้เราคุยกันเรื่องเหล่านี้ครับ:

1. ข่าวการลงจอดที่ดาวอังคารโดยยานเพอร์เซเวอแรนซ์ (Perseverance Rover) หรือเพอร์ซี่ ข้อมูลประมาณดังในลิงก์และคลิปเหล่านี้ครับ:

ภาพแรกสุดจากยานสำรวจ Perseverance หลังจากที่ได้ลงจอดบนพื้นผิวของดาวอังคาร เวลาประมาณตีสี่ของเช้าวันที่ 19 กุมภาพันธ์…

Posted by มติพล ตั้งมติธรรม on Thursday, February 18, 2021

2. เด็กรุ่นพี่หัดเขียนโปรแกรมไพธอนต่อ วันนี้เรียนรู้เรื่องการสุ่ม เรื่องพวกนี้: import random, random.randint(), random.choice(), random.random(), random.randrange()

การบ้านให้ไปศึกษา Turtle Graphics แล้วทำแบบฝึกหัด

3. เด็กรุ่นน้องเริ่มหัดเขียนโปรแกรมภาษาไพธอน โหลด Thonny มาใช้เขียนโปรแกรม วันนี้หัดเซฟไฟล์งาน โหลดไฟล์งาน หัดใช้ print(), input(), x = int(input(…)), เอาข้อความ (สตริง) ต่อกัน, หัดใช้ f-string, รู้จัก new line character (\n)

การบ้านให้ไปเขียนโปรแกรมให้ใส่เลขสองตัวแล้วคำนวณผลบวก/ลบ/คูณ/หาร/ยกกำลัง

วิทย์ม.ต้น: ทรานซิสเตอร์, การสร้างชิป, เมฆในขวด, วงจรไฟฟ้ากระแสตรง

วันนี้ในกิจกรรมวิทย์ม.ต้นเราคุยกันเรื่องเหล่านี้ครับ:

1. ก่อนเวลาเรียน เราดูคลิปของเล่นวิทย์:

2. เรียนรู้เรื่องเมฆเกิดอย่างไร, อุณหภูมิก๊าซกับความดัน, การขยายตัวของก๊าซทำให้อุณหภูมิต่ำลง แล้วก็ทดลองสร้างเมฆในขวดกัน

หลักการทำงานก็คือเมื่อเราอัดอากาศให้มีความดันเพิ่มขึ้น อุณหภูมิอากาศจะสูงขึ้น ในทางกลับกัน ถ้าเราให้อากาศขยายตัว อุณหภูมิของมันก็จะต่ำลง ถ้าเราสามารถให้อากาศขยายตัวอย่างรวดเร็วให้ความดันลดอย่างรวดเร็ว อุณหภูมิมันก็จะลดลงอย่างรวดเร็วเช่นกันครับ 

ใช้หลักการที่ว่าอากาศขยายตัวจะเย็นมาสร้างเมฆในขวดครับ โดยเอาน้ำหรือแอลกอฮอล์เล็กน้อยใส่ขวดใส อัดอากาศเข้าไปให้ความดันสูงๆ อุณหภูมิในขวดก็จะสูงขึ้นด้วยตามความดันทำให้มีน้ำหรือแอลกอฮอล์ระเหยเป็นไอมากขึ้น เมื่อเปิดปากขวดให้อากาศวิ่งออกอย่างรวดเร็ว ความดันข้างในก็จะลดลง อุณหภูมิก็ลดลงอย่างรวดเร็วด้วย ไอน้ำหรือไอแอลกอฮอล์ก็จะควบแน่นกลายเป็นละอองเล็กๆลอยอยู่ในขวด เป็นเมฆหมอกให้เราเห็น เมฆในท้องฟ้าก็เกิดแบบประมาณนี้ โดยไอน้ำลอยขึ้นไปสูงๆแล้วเย็นลงควบแน่นเป็นเมฆครับ ตอนอัดอากาศและตอนปล่อยอากาศเราลองวัดอุณหภูมิด้วยเทอร์โมมิเตอร์อินฟราเรดด้วยครับ พบว่าอุณหภูมิต่างกันประมาณ 4-7 องศาเซลเซียส

ผมเคยบันทึกวิธีทำไว้ในคลิปเหล่านี้ครับ อันนี้ทำด้วยน้ำเย็น:

อันนี้ทำด้วยแอลกอฮอล์:

อันนี้เปรียบเทียบระหว่างทำด้วยน้ำ ทำด้วยแอลกอฮอล์ และแบบใช้ขวดเปล่า:

3. คุยกันเรื่องทรานซิสเตอร์ที่ทำหน้าที่เป็นสวิทช์ไฟฟ้า และเป็นพื้นฐานเทคโนโลยีต่างๆของมนุษยชาติ แนะนำให้เด็กๆดูคลิปนี้ครับ:

ถ้าเด็กๆสนใจว่าทรานซิสเตอร์มารวมกันแล้วทำงานอย่างไร แนะนำให้ดูอันนี้ครับ:

4. คลิปการรวมวงจรไฟฟ้าต่างๆรวมถึงทรานซิสเตอร์เป็นแสนเป็นล้านถึงพันล้านตัวให้อยู่ในชิปเดียวกัน:

5. เราคุยกันเรื่องความสัมพันธ์ระหว่างแรงดันไฟฟ้า (V) กระแสไฟฟ้า (I) และความต้านทาน (R) ในวงจรไฟฟ้ากระแสตรง V = IR

6. การบ้านเด็กๆคือดูคลิปทั้งหมดในลิสต์ Electronics for Beginners ข้างล่างนี้เป็นการบ้านพร้อมกับบันทึกโน๊ตตัวเองก่อนมาพบกันอีกครั้งวันพุธหน้าครับ:

7. บรรยากาศกิจกรรมวันนี้ครับ:

กิจกรรมวิทย์ม.ต้นวันพุธ เด็กๆเริ่มรู้จักทรานซิสเตอร์, ดูคลิปการสร้างชิป CPU, เมฆคืออะไร, สร้างเมฆในขวด, วงจรไฟฟ้ากระแสตรง

Posted by Pongskorn Saipetch on Tuesday, February 16, 2021